16 kỹ thuật tấn công dữ liệu tinh vi mà bạn cần biết 

09/12/2025 | Tin tức An toàn thông tin

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2024, Việt Nam đã ghi nhận hơn 5.000 vụ lừa đảo trực tuyến, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng. Những con số này cho thấy thủ đoạn của kẻ gian ngày càng tinh vi, còn dữ liệu cá nhân của chúng ta thì trở nên dễ bị xâm phạm hơn bao giờ hết. 

Dù bạn là sinh viên, nhân viên văn phòng hay chủ doanh nghiệp, không ai có thể khẳng định mình luôn an toàn trước các hình thức tấn công ngày càng mới và khó lường. 

Kẻ gian liên tục “nâng cấp” chiêu trò, khai thác điểm yếu tâm lý và sự chủ quan của người dùng. Dưới đây là 16 thủ đoạn lừa đảo phổ biến nhất đang diễn ra hằng ngày mà bạn, gia đình và đồng nghiệp nên nắm rõ để chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Nhóm 1: Phishing và Giả Mạo 

Đây là nhóm thủ đoạn khi tội phạm tạo ra môi trường giả mạo để người dùng tin tưởng và tự nguyện cung cấp thông tin nhạy cảm. 

1. Giả mạo cảnh báo “Bảo vệ bản quyền” (Facebook/YouTube) 

Các đối tượng gửi thông báo giả về vi phạm bản quyền, yêu cầu chủ Fanpage hoặc kênh YouTube xác minh tài khoản ngay lập tức. Khi làm theo, nạn nhân vô tình cung cấp tên đăng nhập, mật khẩu và cookie trình duyệt. Hậu quả là mất toàn bộ tài khoản, thậm chí bị sử dụng để lừa đảo người khác. 

2. Giả mạo tin nhắn Amazon/Sàn Shopee 

Tin nhắn giả mạo thông báo đơn hàng bị lỗi, yêu cầu cập nhật thông tin thanh toán hoặc xác nhận giao dịch đáng ngờ. Một cú click nhẹ nhàng, thông tin thẻ tín dụng và địa chỉ nhà của bạn đã rơi vào tay tội phạm. 

3. Giả mạo tin nhắn thương hiệu 

Tin nhắn được gửi đến với tên hiển thị giống y hệt ngân hàng thật, khiến nhiều người chủ quan tin rằng đây là thông báo chính thức. Nhưng có lẽ điều nguy hiểm nhất nằm ở chỗ: mọi thứ từ câu chữ, bố cục đến đường link đính kèm đều được làm giả một cách tinh vi. 

Chỉ cần người dùng nhấp vào đường link “cập nhật bảo mật” hoặc “xác nhận giao dịch”, họ sẽ được dẫn tới một trang web trông giống hệt trang chủ ngân hàng. Và chính tại nơi trông có vẻ an toàn ấy, họ lại tự tay nhập tên đăng nhập và mã OTP của mình. 

Đến lúc nhận ra thì đã muộn. Số tiền trong tài khoản có thể bốc hơi chỉ trong vài phút, còn nạn nhân không hiểu vì sao mình lại rơi vào bẫy nhanh đến vậy. 

4. Lừa đảo Dịp lễ/Khuyến mãi & Phạt nguội giao thông 

Với việc Nghị định 168/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ 1/1/2025, nhiều mức phạt giao thông đã được nâng lên đáng kể thậm chí vượt đèn đỏ giờ có thể bị phạt tới 18–20 triệu đồng với ô tô, đi sai làn/phụ lỗi với xe máy cũng bị phạt nặng.  

Chính tâm lý lo sợ mức phạt cao đã bị một số đối tượng lừa đảo lợi dụng. Chúng gửi tin nhắn mạo danh “thông báo phạt nguội”, yêu cầu người dân nộp tiền ngay hoặc cung cấp thông tin cá nhân để “xử lý vi phạm”. 

Khi người dùng sơ ý cung cấp biển số xe, số tài khoản hay họ tên, họ không chỉ có nguy cơ mất tiền mà còn vô tình để lộ các dữ liệu định danh quan trọng, thứ có thể bị khai thác, mua bán hoặc sử dụng cho nhiều hành vi phạm pháp khác. 

5. Giả mạo thành Shipper để giao hàng 

Người bán hàng nhận được thông báo có người mua chuyển khoản, kèm link xác nhận. Khi truy cập và nhập thông tin ngân hàng để “nhận tiền”, họ lại vô tình thực hiện giao dịch chuyển tiền cho kẻ gian. Đây là thủ đoạn đảo ngược tâm lý rất tinh vi. 

6. Lừa đảo quét mã QR (QR Phishing) 

Các mã QR giả mạo được phát tán qua nhiều kênh. Khi quét mã, nạn nhân vô tình cấp quyền truy cập vào tài khoản mạng xã hội hoặc ngân hàng. Điều đáng lo là có thể mất tài khoản ngay lập tức mà không cần lộ mật khẩu. 

Nhóm 2: Social Engineering (Tấn công phi kỹ thuật) 

Đây là hình thức thao túng hành vi của con người thay vì tập trung khai thác lỗ hổng bảo mật của máy móc, thiết bị. 

7. Giả danh Công an/Cơ quan pháp luật 

Các đối tượng gọi điện tự xưng là công an, viện kiểm sát, thông báo nạn nhân liên quan đến vụ án hình sự nghiêm trọng. Trong tâm trạng hoảng loạn, nhiều người tuân theo yêu cầu “phục vụ điều tra” bằng cách cung cấp toàn bộ thông tin cá nhân, thậm chí chuyển tiền để “chứng minh trong sạch”. 

8. Giả danh Hỗ trợ kỹ thuật (Tech Support scam) 

Cuộc gọi hoặc cửa sổ pop-up giả mạo thông báo máy tính có vấn đề nghiêm trọng, cần hỗ trợ ngay. Khi cấp quyền điều khiển từ xa, kẻ gian xâm nhập vào máy tính, cài đặt mã độc và đánh cắp toàn bộ dữ liệu cá nhân. 

9. Bẫy Tuyển dụng & Vay tiền online 

Các đối tượng lừa đảo thường yêu cầu đóng phí hồ sơ hoặc nạp tiền làm nhiệm vụ trước.

Các trang web giả mạo hứa hẹn việc làm lương cao hoặc khoản vay nhanh, chỉ cần chụp ảnh CCCD/CMND hai mặt và ảnh chân dung. Thông tin này sau đó được dùng để vay nợ bùng, mở tài khoản ngân hàng rác phục vụ rửa tiền, hoặc bán cho tín dụng đen. 

10. Giả mạo ứng dụng nhắn tin (Zalo/Messenger) 

Sau khi chiếm tài khoản của nạn nhân, tội phạm sử dụng tài khoản đó nhắn tin vay tiền từ bạn bè và người thân. Với công nghệ Deepfape, giọng nói và hình ảnh có thể bị làm giả để tăng độ tin cậy, khiến người khó phân biệt thật giả.

Nhóm 3: Tấn Công Kỹ Thuật 

Đây là nhóm thủ đoạn nguy hiểm nhất vì nạn nhân thường không nhận ra mình đang bị tấn công cho đến khi quá muộn. 

11. Bẫy “Xác minh không phải Robot” (CAPTCHA giả) 

Khi bạn làm theo hướng dẫn copy-paste mã hoặc nhấn ‘Allow’ thông báo, người dùng vô tình chạy đoạn mã độc đánh cắp thông tin. Loại mã độc này đánh cắp nội dung trong clipboard (nơi bạn copy mật khẩu, địa chỉ ví tiền điện tử) và file cookie chứa phiên đăng nhập. 

12. App/Ứng dụng mã độc gián điệp (Spyware) 

Ứng dụng ngụy trang dưới dạng công cụ hữu ích, sau khi cài đặt sẽ âm thầm đọc trộm tin nhắn SMS (bao gồm mã OTP), ghi lại mọi thao tác trên bàn phím, theo dõi vị trí GPS. Nạn nhân có thể bị trừ tiền ngân hàng mà không hề cung cấp OTP cho ai. 

13. Nâng cấp SIM 4G/Dọa khóa SIM (SIM Swapping) 

Tội phạm sử dụng thông tin cá nhân đã đánh cắp để giả mạo chủ thuê bao, yêu cầu nhà mạng cấp lại SIM mới. Khi thành công, số điện thoại của bạn chuyển sang SIM do kẻ gian kiểm soát. Từ đó, chúng nhận được tất cả mã OTP từ ngân hàng và mạng xã hội. 

14. Tấn công Thẻ quà tặng qua đám mây (Cloud Attacks) 

Đây là mối đe dọa nghiêm trọng với doanh nghiệp. Khi hacker xâm nhập vào tài khoản quản trị Cloud, họ đánh cắp toàn bộ cơ sở dữ liệu khách hàng, gây thiệt hại tài chính lớn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu. 

15. Ransomware (Mã độc tống tiền) 

Loại mã độc này mã hóa toàn bộ dữ liệu quan trọng trên máy tính, yêu cầu nạn nhân trả tiền chuộc để lấy lại quyền truy cập. Nguy hiểm hơn, ngay cả khi trả tiền, không có gì đảm bảo bạn sẽ lấy lại được dữ liệu, và thông tin vẫn có thể bị tung lên chợ đen. 

16. Lừa đảo công nghệ cao (Phishing nâng cao) 

Thủ đoạn nhắm vào tổ chức và doanh nghiệp thông qua email giả mạo từ đối tác, sếp hoặc khách hàng (BEC – Business Email Compromise). Với độ tinh vi cao, những email này lừa nhân viên chuyển tiền cho hợp đồng giả hoặc cung cấp thông tin nội bộ nhạy cảm. 

Thủ đoạn lừa đảo thay đổi từng ngày, từng giờ. Những chiêu thức cũ hôm nay có thể đã biến tướng thành dạng mới vào ngày mai.

Hãy thường xuyên theo dõi tin tức thời sự, các cảnh báo an ninh mạng uy tín nắm bắt các kịch bản lừa đảo mới nhất.

___________________________________________________________________________________ 

Nhận tư vấn ngay hôm nay qua kênh Zalo chính thức của THD Cybersecurity.