An ninh mạng người dùng cá nhân 2025: Lừa đảo giảm, nhưng thách thức chưa hề biến mất trong năm 2026

 09/01/2026 | Tin tức

Năm 2025 ghi nhận một tín hiệu tích cực trong bức tranh an ninh mạng tại Việt Nam: số lượng nạn nhân của lừa đảo trực tuyến đã giảm so với các năm trước. Tuy nhiên, đằng sau con số khả quan ấy là một thực tế đáng lo ngại hơn: thủ đoạn tấn công ngày càng tinh vi, thiệt hại vẫn ở mức rất cao và rủi ro chưa hề biến mất. Theo báo cáo khảo sát của Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA), xu hướng tội phạm mạng đang dịch chuyển từ “đánh nhanh, đánh rộng” sang “đánh sâu, đánh tinh vi”, khiến cả người dùng cá nhân lẫn doanh nghiệp đều đứng trước những thách thức mới.

An ninh mạng người dùng cá nhân 2025

Những con số biết nói: Lừa đảo giảm, nhưng thiệt hại vẫn lớn

Khảo sát của NCA với hơn 60.000 người dùng trên toàn quốc cho thấy:

• Tỷ lệ nạn nhân bị lừa đảo trực tuyến giảm mạnh so với năm 2024
• Trung bình 555 người mới có 1 người bị lừa đảo, trong khi năm trước là 220 người
• Tuy nhiên, tổng thiệt hại tài chính vẫn lên tới hàng nghìn tỷ đồng 

Điều này phản ánh một thực tế: ít nạn nhân hơn, nhưng mỗi vụ việc lại gây hậu quả nghiêm trọng hơn. Tội phạm mạng không còn nhắm tới số lượng, mà tập trung vào những kịch bản tấn công tinh vi để chiếm đoạt số tiền lớn trong mỗi lần ra tay.

Khi lừa đảo trở nên “thông minh” hơn

Nếu như trước đây, các chiêu trò lừa đảo thường khá đơn giản và dễ nhận diện, thì năm 2025 đánh dấu sự bùng nổ của những hình thức lừa đảo đánh vào tâm lý và lỗ hổng công nghệ.

Một số hình thức phổ biến nhất bao gồm:

• Mạo danh cơ quan chức năng (công an, tòa án, viện kiểm sát…) để tạo áp lực tâm lý
• Giả trúng thưởng, nhận quà nhằm kích thích lòng tham
• Mạo danh shipper, ngân hàng, sàn thương mại điện tử
• Kết bạn, tạo mối quan hệ rồi dụ dỗ đầu tư tài chính
• Cài cắm mã độc thông qua ứng dụng giả mạo

Những kịch bản này không chỉ nhằm vào sự thiếu cảnh giác, mà còn lợi dụng nỗi sợ, sự tin tưởng và thói quen sử dụng công nghệ của người dùng.

Mã độc di động: Mặt trận nguy hiểm nhất hiện nay

Một trong những xu hướng đáng lo ngại nhất cho năm 2026 là sự gia tăng mạnh mẽ của mã độc trên thiết bị di động, máy tính. Theo thống kê:

• Hơn 34% người dùng từng gặp sự cố liên quan đến mã độc trên điện thoại
•  Hàng chục nghìn biến thể mã độc mới xuất hiện
• Nhiều ứng dụng giả mạo có khả năng:
  • Đánh cắp thông tin cá nhân
  • Chiếm quyền điều khiển thiết bị
  • Theo dõi hoạt động người dùng
  • Tự động gửi tin nhắn lừa đảo

Điện thoại ngày nay không chỉ là công cụ liên lạc, mà còn là ví tiền, kho dữ liệu cá nhân và trung tâm giao dịch số. Khi thiết bị này bị xâm nhập, hậu quả có thể lan rộng rất nhanh.

Một vấn đề âm thầm: Người dùng ít khi trình báo

Một thực tế ít được nhắc đến nhưng vô cùng nguy hiểm là phần lớn nạn nhân của các vụ lừa đảo trực tuyến không trình báo sự việc. Nhiều người chọn cách im lặng vì xấu hổ, cho rằng “báo cũng không được gì”, hoặc chỉ dừng lại ở việc cảnh báo người quen xung quanh. Chính điều này khiến cơ quan chức năng thiếu dữ liệu để phân tích hành vi tấn công, các chiến dịch lừa đảo không bị bóc gỡ kịp thời và cộng đồng không được cảnh báo sớm. Khi đó, tội phạm mạng lại càng có thêm “đất diễn” để tiếp tục mở rộng phạm vi hoạt động.

Người dùng cá nhân cần làm gì để tự bảo vệ mình?

Trong bối cảnh các hình thức tấn công ngày càng tinh vi, người dùng không thể chỉ trông chờ vào may mắn. Một số nguyên tắc cơ bản nhưng cực kỳ quan trọng gồm:

• Bảo vệ danh tính số: Không chia sẻ mã OTP, mật khẩu, thông tin cá nhân và không làm theo yêu cầu từ các cuộc gọi/tin nhắn không xác minh được
• Tăng cường bảo mật tài khoản: Bật xác thực hai lớp (2FA/MFA), kết hợp sử dụng mật khẩu mạnh và khác nhau cho từng dịch vụ
• Cẩn trọng với ứng dụng: Chỉ cài các ứng dụng từ nguồn chính thức, đồng thời cần kiểm tra kỹ quyền truy cập và gỡ bỏ ứng dụng không cần thiết
• Tự trang bị kiến thức: Học cách nhận diện phishing, deepfake, mạo danh và cập nhật các cảnh báo an ninh thường xuyên

Doanh nghiệp không thể đứng ngoài cuộc

Dù an ninh mạng thường được nhìn nhận từ góc độ cá nhân, trên thực tế doanh nghiệp mới là mục tiêu lớn và nguy hiểm hơn. Chỉ một vụ rò rỉ dữ liệu, một cuộc tấn công phishing vào nhân viên hay một tài khoản bị chiếm quyền cũng có thể dẫn đến mất uy tín thương hiệu, thiệt hại tài chính, vi phạm quy định pháp lý và suy giảm niềm tin khách hàng. Vì vậy, doanh nghiệp cần tiếp cận an ninh mạng một cách toàn diện, từ đào tạo nhận thức cho nhân sự, triển khai xác thực đa lớp, giám sát hành vi bất thường, đến xây dựng kịch bản ứng phó sự cố và hợp tác với các đơn vị chuyên môn.

An ninh mạng 2026: Giải pháp chủ động cùng THD

Bước sang năm 2026, các mối đe dọa an ninh mạng được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi, với sự hỗ trợ của AI, deepfake và các hình thức tấn công tự động hóa. Điều này đòi hỏi cá nhân và đặc biệt là doanh nghiệp phải chuyển từ tư duy phòng vệ bị động sang chủ động, liên tục và dài hạn. Trong bối cảnh đó, THD đồng hành cùng doanh nghiệp xây dựng hệ thống bảo mật toàn diện, giúp phát hiện sớm rủi ro, bảo vệ dữ liệu và nâng cao năng lực phòng thủ số.

🔗Tìm hiểu thêm về các giải pháp và dịch vụ của THD tại: https://thdcybersecurity.com

#THD #CyberSecurity #AnNinhMang #DigitalSafety  #InformationSecurity #VietnamCyber

Nguồn tham khảo: https://www.nca.org.vn/news/detail/an-ninh-mang-nguoi-dung-ca-nhan-2025-giam-lua-dao-tang-thach-thuc-1767769688440?l=vi